Column Tom De Bruyne: erfbelasting heeft vooral een reputatieprobleem

In dit artikel:

Tom De Bruyne gebruikt een recente ervaring met een dure loodgietersrekening als metafoor voor het debat over de erfbelasting, dat de voorbije weken opnieuw oplaaide. Omdat de loodgieter een goede reputatie had en duidelijk uitlegde wat er moest gebeuren, betaalde De Bruyne de rekening met tegenzin maar wel met vertrouwen. Zonder dat vertrouwen zou hetzelfde bedrag als veel zwaarder en onrechtvaardiger hebben aangevoeld.

Volgens tegenstanders is erfbelasting een vorm van diefstal: op het vermogen dat wordt nagelaten, zou al herhaaldelijk belasting zijn betaald, terwijl een erfenis voor nabestaanden financiële ruimte kan creëren. Voorstanders wijzen er volgens De Bruyne op dat opgebouwde welvaart mede mogelijk wordt gemaakt door publieke voorzieningen en kansen in het land waar mensen wonen en werken. Vanuit die visie is erfbelasting een bijdrage voor die maatschappelijke basis.

De Bruyne vindt beide redeneringen verdedigbaar, maar ziet het kernprobleem in het gebrek aan vertrouwen in de overheid. Burgers willen bijdragen aan goed onderwijs, betaalbare zorg, veiligheid en economische kansen, maar hebben steeds meer moeite met een groeiend overheidsapparaat, betuttelende regels en dure of volgens hem slecht beheerde overheidsprogramma’s. De erfbelasting krijgt daardoor het imago van een extra manier waarop een spilzieke overheid geld int zonder daar voldoende tegenover te stellen.

Hoewel minister van Financiën Eelco Heinen volgens De Bruyne probeert de begroting te beheersen, blijft dat moeilijk door politieke partijen die hun achterban cadeaus willen geven. Politici kunnen de weerstand tegen erfbelasting volgens hem alleen verminderen door zichtbaar zuiniger en zorgvuldiger met publiek geld om te gaan.