Het zoveelste doofpot-schandaal: 'Ruimhartige' Groningse gasvergoedingen blijken bodemloze put voor belastingbetaler
In dit artikel:
De Telegraaf-publicatie beschrijft hoe de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen volgens de krant is ontspoord en de Staat mogelijk voor miljarden aan onterechte schadeclaims komt te staan. Volgens het artikel verruimde oud-staatssecretaris Hans Vijlbrief het vergoedingsregime: bewoners kunnen tot circa €60.000 laten herstellen zonder dat onomstotelijk aangetoond hoeft te worden dat schade door gaswinning is veroorzaakt. De overheid betaalt die reparaties voor en wil de kosten later verhalen op de NAM (het voormalige samenwerkingbedrijf van Shell en ExxonMobil).
Een gelekte interne presentatie van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) uit 2020, die volgens de krant onlangs ineens als vertrouwelijk is aangemerkt, zou concluderen dat het systeem faalt. Het IMG zou hebben vastgesteld dat meldingen vooral worden aangemoedigd door het bestaan van vergoedingen en niet per se door aantoonbare mijnbouwschade, en dat er geen duidelijke eindstrategie is. Als voorbeeld noemt het artikel dat in Winschoten – een plaats met weinig risico op schade – plotseling meer dan 3.000 claims binnenkwamen. Het aantal schademeldingen neemt snel toe; in 2024 waren er naar verluidt 39.000 nieuwe claims.
Energiebedrijven weigeren volgens het stuk betalingen te accepteren voor breed geformuleerde claims en wijzen erop dat de wettelijke aansprakelijkheid van NAM beperkt is tot aantoonbare mijnbouwschade. Een onafhankelijke jurist voorziet dat extra posten uiteindelijk op de belastingbetaler zullen terugvallen.
De krant koppelt hieraan stevige politieke kritiek: het beleid zou voortkomen uit haastig handelen en ruimhartigheid die moreel risico creëert, terwijl waarschuwende rapporten buiten het zicht zijn geplaatst. Mogelijke gevolgen zijn langdurige juridische procedures, aanzienlijke lasten voor de schatkist en een hernieuwde discussie over de verantwoordelijkheid van de overheid versus de NAM in het afhandelen van Groningse schadeclaims.